Maarif Modeli okul öncesi programı, Milli Eğitim Bakanlığının küçük çocukların öğrenmesini ve gelişimini desteklemek için hazırladığı ulusal çerçevedir. Dil, matematik, fen, hareket, sanat ve müzik gibi alanları sosyal-duygusal becerilerle birlikte ele alır; oyuna, gözleme ve aile katılımına yer verir. Çocuğun gününün niteliği ise öğretmenin bu çerçeveyi nasıl uyguladığına bağlıdır.
Program terimlerini ezberlemeniz gerekmez. Çocuğunuzun neler yaptığını, öğretmenin ona nasıl eşlik ettiğini ve gelişimini hangi örneklerle izlediğini sormak daha somut yanıtlar verir.

Ulusal Program Neyi Tarif Eder?
Maarif Modeli’nin tam adı Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’dir: Milli Eğitim Bakanlığının bütün eğitim kademeleri için hazırladığı güncel öğretim programlarının ortak çerçevesi. Bakanlığın okul öncesi programı da bu ortak çerçeve temel alınarak küçük çocukların gelişimine göre uyarlanmıştır. Program, öğrenmeyi farklı beceri alanlarıyla birlikte ele alır. Türkçe, matematik, fen, sosyal, hareket ve sağlık, sanat ve müzik alanları; sosyal-duygusal öğrenme becerileri, kavramsal beceriler, eğilimler, değerler ve okuryazarlık becerileriyle ilişkilendirilir.
Belgede oyun, günlük planlama, çocuğa göre uyarlama, gözlem ve aile katılımı da yer alır. Bunların amacı ayrı ayrı ders adları çoğaltmak değil, çocuğun farklı deneyimler arasında bağ kurmasına yer açmaktır. Programın kendisi, her kurumun uygulamasının aynı kalitede olduğu anlamına gelmez.
Ulusal çerçeveyle bir okulun seçtiği yöntemler de aynı şey değildir. Bir kurum bu çerçeveyi uygularken farklı oyun, proje ve sınıf düzenlerinden yararlanabilir. İlişkinin nasıl kurulduğunu eğitim ekibinden öğrenebilirsiniz.
Bir Becerinin Günlük Hayattaki Karşılığı Ne?
Aşağıdaki örnek sınıf sahneleri, programdaki kavramların günlük hayatta nasıl karşılık bulduğunu gösterir:
| Çocuğun Yaptığı İş | Konuşulabilecek Öğrenme |
|---|---|
| Yaprakları farklı biçimlerde ayırmak | Özellik fark etme, sınıflama ve anlatma |
| Bir köprü kurup yeniden denemek | Karşılaştırma, planlama ve çözüm arama |
| Arkadaşıyla sırayı konuşmak | İhtiyaç ifade etme ve birlikte karar verme |
| Bahçedeki değişimi çizmek | Gözlem, kayıt ve zaman içinde karşılaştırma |
Bu tablo resmi bir kod eşleştirmesi veya zorunlu etkinlik listesi değildir. Günlük bir etkinliğin birden fazla öğrenme alanıyla nasıl ilişkili olabileceğini gösterir. Gerçek öğrenme, çocukların ne yaptığına ve yetişkinin ne gözlediğine göre konuşulmalıdır. Uygulamalı çalışmaların bir örneğini anaokulunda ahşap atölyesi yazımızda bulabilirsiniz.
Oyun Programın Neresinde?
Programda oyun, öğrenmenin doğal bağlamı olarak ele alınır. Bu çerçeve “Çocukları kendi haline bırakın” anlamına gelmez. Ortamı hazırlamak, gözlemek ve gerektiğinde desteklemek yetişkinin işidir.
Bir çocuk aynı materyalle uzun süre uğraşıyorsa öğretmen nasıl bir düşünce izlediğini anlamaya çalışabilir. Başka bir çocuk katılmakta zorlanıyorsa görev veya materyal uyarlanabilir. Öğretmen planı, çocukların etkinliğe nasıl katıldığına göre şekillendirir.
Planla-Yap-Değerlendir rehberimiz, karar verme, deneme ve deneyime geri dönmeyi açıklayan bir yöntem sunar. Bu yöntemle ulusal program arasında nasıl bağ kurulduğunu okulun günlük örnekleri üzerinden sorabilirsiniz.
Değerlendirme Bir Sınav mı?
Programın değerlendirme çerçevesinde gözlemler, çocuk ürünleri ve günlük katılımdan gelen bilgiler bulunur. Amaç çocuğun deneyimini ve sonraki desteği anlamaya yardımcı olacak bilgi toplamaktır.
Öğretmenle görüşürken yalnızca “Başarılı mı?” demek yerine “Bunu gösteren bir örnek var mı?” diye sorun. Bir çizim, anlatı veya oyun sırasında yaptığı seçim anlamlı olabilir. Tek bir ürün, bütün gelişimi açıklamaz.
Değerlendirme bilgisinin nasıl kullanıldığı da önemlidir. Çocuk zorlanıyorsa materyal, yönerge veya yetişkin desteği değişiyor mu? Aileden gelen bilgi dikkate alınıyor mu? Kayıt tutulması, tek başına iyi uygulama göstergesi değildir.
Aile Katılımı Evde Ders Yapmak mı?
Aile katılımı, okulun verdiği çalışma sayfalarını evde tamamlamaya indirgenemez. Çocuğunuz hakkında bildiklerinizi öğretmeniyle paylaşmak, günlük deneyimleri konuşmak veya birlikte küçük bir etkinlik yapmak da bu bağın parçasıdır.
Program ailelerin farklı koşullarını ve katılım biçimlerini dikkate alır. Her aile aynı saatte okula gelemez veya aynı malzemeye sahip olmayabilir. Çocuğun ev yaşantısını öğrenmeye bağlayan erişilebilir seçenekleri konuşun.
Örneğin bir aile eski bir oyunu anlatabilir; başka biri bir yürüyüşte fark ettiği nesneyi çocukla konuşabilir. Bunlar açıklayıcı örneklerdir; her ailenin yerine getirmesi gereken ödevler değildir.
Bir programın çocuğa ulaştığı yer, belgedeki başlık değil, gün içindeki gerçek deneyimdir.

Sun Anaokulu Programı Bu Çerçeveyle Nasıl Birleşiyor?
Sun MEB ruhsatlı bir anaokuludur. Eğitim planlarımızda ulusal programla birlikte oyun, gün boyu İngilizce etkileşim, uygulamalı bilim ve matematik, bahçe ve açık hava deneyimleri yer alır. Bu deneyimlerin çocuğun yaşına göre nasıl ilişkilendirildiğini eğitim programımızda inceleyebilirsiniz.
GEMS’in uygulamalı yapısı için bilim ve matematik rehberimize, yaklaşım farkları için eğitim yöntemleri yazımıza bakabilirsiniz. Ziyarette aynı hedef için sınıfta hangi materyallerin kullanıldığını ve yetişkinin nasıl destek verdiğini sormak, program adlarını karşılaştırmaktan daha açıklayıcıdır. Açık hava bölümünü düşünürken soğuk havada oyun için nelere dikkat edileceğini de okuyabilirsiniz.
Ziyarette Sorulabilecek Sorular
- Çocuğumun grubunda plan hazırlanırken hangi ihtiyaçlar dikkate alınıyor?
- Bir etkinlikte zorlanan çocuğa nasıl destek veriliyor?
- Çocuğun gelişimine ilişkin hangi örnekler aileyle paylaşılıyor?
- Oyun ve açık hava günlük düzende nasıl yer alıyor?
- Aile bilgisi ve katılımı planı nasıl etkiliyor?
- Bir sonraki öğrenme adımı nasıl belirleniyor?
Bu sorulara verilen yanıtları, gördüğünüz ortam ve materyalle birlikte değerlendirin. Ulusal programın adı, bütün bu soruların kendiliğinden yanıtlandığı anlamına gelmez.
Çocuğunuzun yaş grubundaki günlük öğrenme deneyimini konuşmak isterseniz tanışma ziyareti planlayın.
Kaynakça ve İleri Okuma
- Milli Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı — Okul öncesi programının resmi sayfası ve indirilebilir metni.
- Milli Eğitim Bakanlığı — Güncel öğretim programları listesi.
Sıkça sorulan sorular
Maarif Modeli demek ilkokul derslerinin erken başlaması mı?
Okul öncesi çerçeve yaşa uygun beceri ve deneyimler üzerinden ele alınmalıdır. İlkokul derslerini küçük çocuklara uyarlamak anlamına gelmez. Okulda bir günün nasıl geçtiğini sorun.
Bir okul başka yöntem kullanıyorsa ulusal programı bırakmış mı olur?
Yöntem ile ulusal çerçeve farklı konulardır. Kurum, seçtiği yaklaşımın programla nasıl ilişkilendirildiğini açıklamalıdır. Sadece yöntem adına bakarak karar vermeyin.
Evde program kitabı çözmek zorunda mıyız?
Aile katılımı yalnızca kitap veya çalışma sayfası değildir. Okuldan çocuğun ihtiyacına ve ailenin koşullarına uygun öneri isteyin. Günlük sohbet ve ortak deneyimler de değerlidir.



