“Evde İngilizce konuşamıyorum. Okulda öğrendiği boşa gider mi?” Hayır; çocuğunuzu desteklemek için İngilizce öğretmeni olmanız gerekmiyor. En rahat kullandığınız dilde kurduğunuz zengin iletişim, evdeki en önemli katkılardan biridir. Sohbet, hikaye ve oyun çocuğun düşüncesini anlatmasına alan açar.
Günlük yaşamda İngilizceye de kısa, keyifli anlar ayırabilirsiniz. Her gün yeni sözcük sınamak veya okuldan sonra ikinci bir ders yapmak zorunda değilsiniz. Amaç çocuğun merakını sürdürmek ve okulun yaklaşımıyla uyumlu bir günlük yaşam kurmaktır.
Evde Hangi Dili Konuşmalısınız?
Çocuğunuzla kendinizi doğal ifade ettiğiniz dili kullanın. Duyguları, aile hikayelerini ve günlük olayları rahat konuşabilmek değerlidir. Sırf İngilizce olsun diye sohbeti birkaç kısa, ezberlenmiş cümleye daraltmanız gerekmez.
Evde Türkçe veya başka bir dil kullanıyorsanız bunu okula bildirin. ASHA’nın (Amerikan Konuşma-Dil-İşitme Derneği) birden fazla dil öğrenmeye ilişkin açıklaması, ailelerin rahat oldukları dillerde konuşmasını ve dili desteklemesini önerir. Birden fazla dil kullanmak kendi başına dil güçlüğü oluşturmaz.
Ev diline zaman ayırmak, İngilizceye karşı bir tercih değildir. Çocuğun ilişki, düşünme ve anlatma deneyimini genişletir. Kitap okurken resme dair sorular sormak veya günün küçük bir olayını anlatmak da bu deneyimin parçasıdır.
Günlük Yaşamda İngilizceye Nasıl Yer Açabilirsiniz?
Önce okuldan çocuğun sevdiği bir şarkı veya hikaye önerisi isteyin. Bütün programı evde tekrar etmeye çalışmayın. Tanıdık bir şarkıyı birlikte dinlemek, hareketlerini yapmak ve sonra başka oyuna geçmek yeterli olabilir.
Şunlardan birini seçebilirsiniz:
- Okulda sevdiği kısa şarkıyı birlikte söylemek veya hareketleriyle eşlik etmek.
- Az yazılı, resimleri anlaşılır bir kitaba bakmak.
- Bir oyundaki tanıdık sözcüğü çocuğun kullanmasına alan açmak.
- Öğretmenin önerdiği küçük bir aile etkinliğine katılmak.
- Öğrendiği bir şeyi kendiliğinden anlattığında merakla dinlemek.
Telaffuzundan emin olmadığınızda güvenilir ses kaydını birlikte dinleyebilirsiniz. Her cümleyi İngilizceye çevirmek ya da çocuğu sizin düzeltmenize yönlendirmek gerekmez. Başlama zamanı ve yaklaşımı için anaokulunda İngilizceyle tanışma rehberimizden yararlanabilirsiniz.
Neden Sürekli “İngilizcesini Söyle” Dememeli?
Çocuk bir şeyi anlatırken “Peki İngilizcesi ne?” diye sık sık kesilirse sohbet sınava dönebilir. Başkalarının önünde gösteri yaptırmak da konuşma isteğini azaltabilir. Bildiği bir sözcüğü o anda söylememesi, öğrenmediğinin kanıtı değildir.
Bunun yerine çocuğun başlattığı etkileşime katılın. Bir hayvanın adını İngilizce söylediyse “Bu hayvanı oyunda nereye koyacağız?” diye rahat konuştuğunuz dilde devam edebilirsiniz. Böylece sohbet, çocuğun ilgilendiği konu üzerinden sürer.
Yanlış bir sözcük kullandığında her hatayı düzeltmek gerekmez. Doğru biçimi biliyorsanız sakin biçimde tekrar edebilirsiniz; bilmiyorsanız öğretmene sorun. Evin görevi günlük iletişimi sürdürmektir. Beklentilerinizi gözden geçirmek isterseniz erken İngilizceden beklenebilecek kazanımları ayrıca ele aldık.
Anlıyor Ama Konuşmuyorsa Ne Olur?
Yeni bir dilde çocuk bir süre daha çok dinleyebilir, göstererek veya hareketle katılabilir. Az konuşmak her zaman hiç öğrenmiyor demek değildir. Öğretmene hangi yönergeleri anladığını, oyun içinde nasıl yanıt verdiğini ve kendini nasıl ifade ettiğini sorun.
Bu açıklamayı her iletişim güçlüğüne uygulamayın. ASHA’nın (Amerikan Konuşma-Dil-İşitme Derneği) çok dilli değerlendirme açıklaması, uzun süren sessizlikte farklı nedenlerin değerlendirilmesi gerektiğini belirtir. Ev dilinde de güçlük, gerileme veya günlük iletişimde belirgin sıkıntı varsa uzman görüşü alın.
İki Dili Aynı Cümlede Kullanması Sorun mu?
Çocuk bir dilde bildiği sözcüğü diğer dildeki cümleye yerleştirebilir. Bu tek başına kafa karışıklığı değildir. Konuştuğu kişiye ve ortama göre seçimleri zamanla değişebilir.
Söylediğini anladıysanız anlamına yanıt verin. “Şimdi yalnızca Türkçe konuş” diye her cümleyi durdurmanız gerekmez. NAEYC’nin (ABD Ulusal Küçük Çocuk Eğitimi Derneği) aile dili açıklaması, çocuk farklı dilde yanıt verse de ailenin ev dilini sürdürmesinin değerini anlatır.
Evdeki en güçlü dil desteği, çocuğun anlatmak istediğini dikkatle dinlemektir.
Sun Anaokulu ile Ev Arasında Nasıl Bağ Kurulur?
Sun’da günlük notlar ve fotoğraflar Sun Portal üzerinden paylaşılır. Bunlardan yola çıkarak çocuğunuza okulda yaptıklarını sorabilirsiniz: “Bu yapıda nerede çalıştın?”, “Bu oyunun şarkısı var mıydı?” Öğretmenden evde tekrar edebileceğiniz tek bir öneri istemek de yeterlidir.
Programımızda daha küçük gruplarda İngilizce gün boyunca etkileşimin içinde yer alır; İngilizce dersleri dört yaşında, Kozalar grubunda başlar ve Kelebekler grubunda sürer. Evde yeniden ders yapmak yerine okulda ilgisini çeken bir etkinliği kısa bir oyunla sürdürebilirsiniz. Anaokulunda İngilizce rehberimiz okul düzenini açıklar.
Çocuğunuzun dillerini ve okulda yaşayacağı deneyimi konuşmak isterseniz tanışma ziyareti planlayın.
Kaynakça ve İleri Okuma
- ASHA (Amerikan Konuşma-Dil-İşitme Derneği) — Birden fazla dil öğrenmek ve aile desteği.
- ASHA (Amerikan Konuşma-Dil-İşitme Derneği) — Çok dilli çocuklarda değerlendirme ve sessiz dönem.
- NAEYC (ABD Ulusal Küçük Çocuk Eğitimi Derneği) — Ailelerin ev dillerini kullanmasının değeri.
Sıkça sorulan sorular
Ben yanlış telaffuz edersem çocuğuma zarar verir miyim?
Bir iki sözcüğü kusursuz söylememeniz bütün dil gelişimini belirlemez. Güvenilir şarkı veya ses kayıtları yardımcı olabilir. Kaygı nedeniyle birlikte oyun ve sohbeti bırakmayın.
Her gün İngilizce çalışma yapmalı mıyız?
Evde resmi ders düzeni kurmanız gerekmez. Kısa, hoş tekrarlar ve okulun önerdiği aile etkinlikleri yeterli bir başlangıç olabilir. Çocuğun ilgisini ve günlük yorgunluğunu gözetin.
Evde İngilizce yanıt verirse Türkçe konuşmayı bırakmalı mıyım?
Rahat kullandığınız ev dilini sürdürebilirsiniz. Söylediğinin anlamına yanıt verin ve sohbeti devam ettirin. Ana dil deneyimini daraltmanız gerekmez.
Ne zaman öğretmenle veya uzmanla konuşmalı?
Öğrenmenin nasıl ilerlediğini her zaman öğretmenden sorabilirsiniz. Birden fazla dilde iletişim güçlüğü, beceri kaybı veya yoğun kaygı varsa bir dil ve konuşma terapistinden değerlendirme isteyin. Bunu yalnızca yeni dil öğrenmesine bağlamayın.
